راديو در ايران
درسال 1303 هجري شمسي (1924 م) توسطوزارت جنگ مقدمات استفاده از بيسيم فراهمشد. در سال 1305 بيسيم در ايران واردگرديد. از سال 1311 موسسات بيسيم توسعهپيدا كردند، كه نهايتا به ايجاد راديو منتهي شد. هيات وزيران روز دوم مهر ماه 1313 استفاده ازراديو را تصويب كرد و مقرراتي وضع شد كه براينصب آنتن واستفاده از راديو اجازه وزارت پستو تلگراف و تلفن لازم بود. در سال 1316 مقدمات ايجاد مركز راديو بهوسيله وزرات پست و تلگراف و تلفن فراهم و بهدنبال اين اقدام در سال 1317 سازمان پرورشافكار تاسيس شد. اين سازمان دارايكميسيونهاي مطبوعات، كيت كلاسيك،سخنراني، نمايشهاي راديويي و موسيقي بود. درچهارم ارديبهشت 1319 اولين فرستندهراديويي در ايران در محل بيسيم در جاده قديمشميران افتتاح گرديد. از سال 1319 راديو تهران در 24 ساعت فقط 8ساعت برنامه اجرا ميكرد كه شامل اخبار،موسيقي ايراني، گفتار مذهبي، فرهنگي،جغرافيايي و تاريخي بود. درسال 1322 راديو تهران بخش ديگري بهتعداد بخشهاي قبلي خود افزود و صبحها نيزبرنامه آن سه ساعت افزايش يافت. در سال1324 براي روزهاي تعطيل نيز برنامههاييمدون پخش ميگرديد.
توسعه راديو در ايران
در بدو تاسيس، راديو تهران داراي دو فرستندهكه يكي براي موج متوسط و ديگري براي موجكوتاه بود، براي پخش برنامههاي خود از يكاستوديو در محل اداره بيسيم استفاده ميكرد. در سال 1327 يك فرستنده در اختيار راديوقرار گرفت و يك استوديوي كوچك در ميدانارگ براي پخش اخبار ساخته شد. در سال 1336 نام راديو تهران به راديو ايرانتبديل و بعدها در جنب راديو ايران فرستندهدومي بنام راديو تهران نيز مشغول به كار گرديد كهدر آغاز امر تنها موسيقي از آن پخش ميشد.
اهداف و تشكيلات راديو
اداره راديو در بدو تاسيس به اداره كل انتشاراتو تبليغات به مديريت دكتر (عيسي صديق اعلم)،استاد دانشگاه واگذار شد. اهداف و وظايف اين اداره عبارت بودند از:
-1 تعيين سياست و خطمشي راديو
-2 توسعه فرهنگ عمومي و آشنا كردن مردم بهاصول زندگي نوين
-3 توجه به وحدت ملي، مباني مليت و حفظاستقلال
-4 شرح تحولات كشور
-5 رعايت كامل سياست دولت در انتشار اخبار
-6 تاسيس مدرسه براي تربيت خطيب، قصهگو،شاهنامه خوان
-7 نصب راديو و بلندگوي عمومي در مركز شهر
-8 تاسيس مدرسه هنرپيشگي
اولين كساني كه در راديو مشغول شدند
اين افراد از ميان فرهنگيان و هنرمندان شايسته وبا ذوق انتخاب و از ساير وزارتخانهها به اداره كلانتشارات و تبليغات منتقل شدند.
استاد محمد حجازي ملقب به مطيعالدوله(نويسنده و داستاننويس)، عبدالرحمن فرامرزي(نويسنده و مدير روزنامه كيهان) حسينقلي مستعان(داستاننويس)، ابوالقاسم پاينده (نويسنده)،ابوالقاسم اعتصامزاده و مشفق همداني (مترجم)و نيز براي تعيين خطمشي و سياست راديو،شوراي عالي انتشارات بر پا شد كه اعضاي آنعبارت بود از: علامه محمد قزويني، محمد عليفروغي (ذكاء الملك)، دكتر قائم غني، دكتر علياكبر سياسي (رييس دانشگاه تهران) دكتر رضا زادهشفق، دكتر محمود افشار و استاد علينقي وزيري بخش خبر مسئول تهيه و پخش اخبار راديو، خبرگزاريپارس بود، كه روزگاري آژانس پارس، نام داشت. در ابتداي كار، آژانس پارس اخبار روزنامهها راقيچي ميكرد و به دست گويندگان راديو ميداد.اما ر فته رفته، پس از پنج سال، اين آژانس به يكخبرگزاري جدي تبديل شد كه علاوه بر تهيه وپخش اخبار راديويي، هر روز چهار شماره بولتنصبح و عصر از اخبار ايران و جهان تهيه ميكرد وبه رايگان در اختيار روزنامهها قرار ميداد. گزارشهاي راديويي نيز يا از طريق فرستنده سياربه طور زنده پخش ميشد و يا جريان رويداد،روي نوار، ضبط و در بخش اخبار از راديو پخشميگرديد. اخبار خارجي از طريق تله تايپ (دستگاه خودكارخبرگيري) كه نقش خبرنگار را بازي ميكرد،دريافت و سپس توسط مترجمان در مدتكوتاهي ترجمه و براي تنظيم خبر راديوييتحويل سردبير اخبار ميشد. پس از تنظيمراديويي، توسط مسئولان خبرگزاري كنترل وبراي پخش به استوديوي راديو ايران تحويلميشد. ناگفته نماند از سال 25 تا 38 نيز به مرورهر استاني براي خود (زير نظر اداره كل انتشارت وراديو) اقدام به تاسيس راديو نمود. صداي جمهوري اسلامي ايران... و پس از انقلاب اسلامي، نام سازمان راديو،تلويزيون ملي ايران تبديل به صدا و سيمايجمهوري اسلامي ايران شد. رياست اين سازمان هر پنج سال يك بار توسطمقام معظم رهبري انتخاب ميشود، بالاترين مقامراديو، معاون رييس سازمان در حوزه صداميباشد. هدف صدا و سيماي جمهوري اسلامي،انتقال و انتشار پيام به جامعه ميباشد، كه بسيارمتمركز و منسجم در اين امر تلاش ميكند. امروزه راديو مانند يكي از اعضاء خانوادههاميباشد. همچون مصاحبي مهربان آنچه را كه شماميخواهيد در اختيارتان قرار ميدهد و اگرنيازي به آن نداشته باشيد به سادگي با فشاردگمهاي ميتوانيد آن را كنار بگذاريد. هنگام كاركردن نيازي نيست تمام توجه شما به آنباشد، كافي است گوشهايتان را كمي تيز كنيد، تاآنچه را كه دوست داريد بشنويد و لذت ببريد.همانطور كه روز به روز به توسعه راديو و تلويزيونافزوده ميشود، اميدواريم محتواي كيفي آن نيزروز به روز بهتر شود.
